Puszcza Białowieska dla rowerzystów to prawdziwa gratka – sieć tras liczy kilkaset kilometrów.
Są drogi asfaltowe przez serce Puszczy, są szutry, leśne dukty, idealne pod gravela.
A wszystko to w cieniu gigantycznych dębów i świerków. Można tu jechać godzinami, nie spotykając nikogo, poza sarną albo… żubrem.
Jeśli wolicie ruchome obrazki to oczywiście zapraszam do oglądania.
Potem wróćcie po konkrety potrzebne do zaplanowania swojej wycieczki.
Trasy i pliki GPX na końcu wpisu.
Puszcza Białowieska – co warto wiedzieć i ciekawostki
Puszcza Białowieska to miejsce absolutnie wyjątkowe, nie tylko na mapie Polski, ale i Europy.
To ostatni w Europie las pierwotny nizinny, zachowany w niemal naturalnym stanie – dokładnie taki, jakim był setki, a nawet tysiące lat temu.
Puszcza jest wpisana na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO i to nie bez powodu. Rosną tu drzewa mające po 300, a nawet 500 lat. A teren ten zamieszkuje ponad 12 tysięcy gatunków zwierząt – w tym król puszczy: żubr, czyli największy ssak lądowy Europy.
Ciekawostka – pierwszy rezerwat powstał tu już w XV wieku, kiedy król Władysław Jagiełło zakazał polowań, żeby chronić żubry. A przez lata dostęp do puszczy mieli tylko królowie i carowie – zwykli ludzie nie mogli tu wchodzić! Dziś na szczęście jest inaczej – i możemy poznawać to miejsce z siodełka roweru.
Najstarsze drzewa w Puszczy Białowieskiej, zwłaszcza dęby, mogą osiągać wiek 500 lat i więcej. Najpotężniejszym dębem w Puszczy jest Dąb Maciek który rośnie w Białowieskim Parku Narodowym, szacuje się, że ma on 450 lat. W Białowieskim Parku Narodowym czyli w obszarze ochrony ścisłej średni wiek drzew wynosi 130 lat.
Dąb Car (na Białorusi): Największy i najstarszy dąb na Białorusi, wiek ponad 840 lat. Inne stary dęby: Najpopularniejszy w Polsce Dąb Dunin ma 400 lat.
Białowieski Park Narodowy
W centralnej cześci puszczy znajduje się Białowieski Park Narodowy.
Chroni on najlepiej zachowany fragment Puszczy Białowieskiej – ostatni na niżu Europy las naturalny, o charakterze pierwotnym, jaki przed wiekami rozciągał się w strefie lasów liściastych i mieszanych. Obszar ten charakteryzuje się bardzo dużą różnorodnością biologiczną
Puszcza Białowieska!
Duuuuże drzewa
Co chwilę spotyka się pomniki przyrody
Bezkresne lasy
Podlaskie Cerkwie
Podlaskie to prawdziwa mozaika kultur i religii – i właśnie cerkwie są jednym z najbardziej widocznych symboli tej różnorodności. Można je spotkać w niemal każdej wiosce – kolorowe, drewniane, z charakterystycznymi kopułami, otoczone cmentarzami z krzyżami prawosławnymi.
Na Podlasiu znajduje się około 150 cerkwi. Nie dziwi to jeżeli weźmiemy pod uwagę fakt, że tych rejonach mieszka około 200 tyś osób prawosławnych.
Co ciekawe, kolory cerkwi maja znaczenie.
Niebieski – symbolizuje poświęcenie Matce Boskiej
Zielony – to kolor ducha Świętego i życia, może symbolizować odrodzenie i wiosnę
Żółty – poświęcone są Chrystusowi.
Czerwony – to kolor męczeństwa, ale też świąteczny – symbolizuje miłość i ofiarę.
Biały – czystość, światłość, świętość.
Jedną z największych cerkwi w regionie jest cerkiew św. Trójcy w Hajnówce.
Ale to te mniejsze, zazwyczaj drewniane to prawdziwe perełki.
Zwiedzając Podlasie na rowerze warto zatrzymywać się przy tych cerkwiach – nie tylko dla zdjęć, ale żeby poczuć ten duch pogranicza. Bo to właśnie tu widać, jak przez wieki żyli obok siebie prawosławni, katolicy, żydzi, muzułmanie… i jak ta różnorodność nadal jest obecna w codziennym życiu.
Puszcza Białowieska – co zobaczyć?
Wiatrak Koryciski
Obiekt jest dobrze zachowanym, jednym z nielicznych obecnie przykładów, popularnego dawniej młyna wiatrowego typu holenderskiego na terenie obecnego województwa podlaskiego.
Jest niezwykle ciekawym przykładem wiatraka przystosowanego do napędu różnych maszyn rolniczych (sieczkarni, tokarni, młockarni oraz piły tarczowej).
Wiatrak usytuowany jest na skraju zabudowań wsi Koryciski, na posesji Bazylego Iwacika. Jest to wiatrak w typie holenderskim z przybudówką. Obrotowa czasza wyposażona w śmigła nakryta jest dachem dwuspadowym.
Żródło informacji: https://zabytek.pl/pl/obiekty/koryciski-wiatrak-holender
Cała machina drewniana
Ani jednego gwoździa tu nie ma
Wiatrak Koryciski – zobaczcie na filmie
Cerkiew Opieki Matki Bożej Dubiczach Cerkiewnych
Pierwszą wzmiankę o cerkwi datuje się na 1593 rok.
Obecna wzniesiona została w latach 1946–1954 na fundamentach wcześniejszej świątyni z 1729 roku, która została zniszczona podczas II wojny światowej.
Cerkiew powstała dzięki ofiarności lokalnej społeczności. Charakteryzuje się zrębową konstrukcją, trzema kopułami i wieżą-dzwonnicą, a jej wnętrze zdobi ikonostas z 1992 roku.
Według lokalnej legendy, po pożarze poprzedniej cerkwi cudownie ocalała ikona Opieki Matki Bożej, która wskazała miejsce budowy nowej świątyni.Dziś cerkiew jest nie tylko miejscem kultu, ale także świadectwem niezłomności wiary i tradycji mieszkańców regionu.
Złote kopuły
Niebieski symbolizuje oddanie Matce Boskiej
I te kolory
Cerkiew Podwyższenia Krzyża Pańskiego w Werstoku
Wzniesiona w 1769 roku z inicjatywy Józefa Ludwika Wilczewskiego, pierwotnie pełniła funkcję cerkwi filialnej parafii w Dubiczach, a pod koniec XVIII wieku stała się świątynią parafialną.
Świątynia o zrębowej konstrukcji, malowana na niebiesko, zachwyca trójdzielnym układem, ośmioboczną wieżą-dzwonnicą oraz bogatym ikonostasem z XVIII wieku, zawierającym m.in. ikony św. Andrzeja, św. Tadeusza i sceny biblijne. W latach 2013–2015 cerkiew przeszła gruntowny remont, a w 2016 roku, podczas obchodów 250-lecia, została ponownie konsekrowana przez metropolitę Sawę
Cerkiew robi ogromne wrażenie
Miejsce mocy
Przypuszcza się, że było to miejsce kultu pogańskiego, świadczyć o tym może przemyślnie ułożony kamienny krąg. Zapomniana dziś legenda głosi, że w pradziejach było w Puszczy ukryte miejsce, w którym gromadzili się wtajemniczeni, by swą mocą i mocą kamieni powstrzymywać wrogów zbliżających się do ukrytych w Puszczy osad.
Bardzo zagadkowy i interesujący jest drzewostan porastający to miejsce. Rosną tu drzewa o niespotykanym dla zwartych lasów pokroju. Nie mają głównego pnia, lecz kilka mniejszych. Jest tu bardzo dużo zrośniętych dębów. Korony głogów maja gałęzie skierowane w kierunku do ziemi. Wygląda to tak, jakby jakaś wielka siła ciągnęła je mocno do siebie. Ciekawe jest to, że widać to oddziaływanie nie tylko na starsze drzewa, ale i młodsze.
Miejsce Mocy
Tylko po co tu wieża???
Żebra Żubra
Pierwsza leśna ścieżka przyrodnicza w Polsce, wytyczona w latach 70. Ścieżka liczy około 2,7 km długości.
Jest to ciąg drewnianych kładek i grobli, wijących się przez podmokły teren puszczy oraz dawne łąki w dolinie rzeki Narewki. Nazwa pochodzi od specyficznie ułożonych miejscami w dość szerokich odstępach desek przypominających właśnie żebra.
Żebra Żubra
Skansen Architektury Drewnianej Ludności ruskiej Podlasia
To wyjątkowe miejsce, w którym czas jakby się zatrzymał. Zgromadzono tu oryginalne, drewniane zabudowania wiejskie z XIX i początku XX wieku, pochodzące z okolicznych wsi zamieszkanych niegdyś przez ludność prawosławną. Można tu zobaczyć typowe dla regionu chaty, stodoły, spichlerze, a także przydomowe krzyże – wszystko odtworzone z dbałością o detale i klimat epoki.
Skansen nie tylko prezentuje dawną architekturę, ale też opowiada o codziennym życiu, kulturze i tradycjach mieszkańców ruskiego Podlasia – regionu, gdzie przenikały się wpływy białoruskie, ukraińskie i polskie.
To doskonałe miejsce, by lepiej zrozumieć wielokulturowy charakter Podlasia
Wiatrak na terenie skansenu
Rezerwat Pokazowy Żubrów pod Białowieżą
Kiedy mówisz Puszcza Białowieska to od razu przed oczami masz Żubry. Prawdopodobieństwo zobaczenia tego niesamowitego zwierzęcia w naturze jest tutaj całkiem spore. Jeśli jednak nie mamy szczęścia to zawsze możemy wybrać się do Rezerwatu Pokazowego Żubrów pod Białowieżą.
Rezerwat żubrów
Kolej Wąskotorowa Hajnówka-Topiło
Kolejka została zbudowana przez Niemców w okresie I Wojny Światowej – służyła wtedy do wywozu drewna z puszczy. Dziś wozi turystów i pozwala zobaczyć Puszczę z zupełnie innej perspektywy – wolno, bez pośpiechu, w rytmie stukotu torów. Trasa wiedzie z Hajnówki do Topiła i ma 12 km, czas przejazdu to ok 4 h.
Kolejka wąskotorowa w Topile
Jedzie z Hajnówki do Topiła
Konduktor łaskawy ;) Byle nie do Warszawy :P
Wieże widokowe
Rejony Puszczy Białowieskiej są stosunkowo płaskie. Więc ciężko tu o spektakularne widoki.
Warto więc skorzystać z licznie tu rozlokowanych wież widokowych.
W oddali Park Narodowy, do którego rowerem już nie wjedziemy.
Narewka czyli dopływ Narwii
Jedna z licznych wież widokowych
Co i gdzie jeść?
Co jeść będąc w Puszczy Białowieskiej?
Najbardziej znane smaki regiqnu to:
Babka ziemniaczana – pieczona lub smażona, podawana często z sosem grzybowym lub skwarkami.
Kartacze
Duże kluski ziemniaczane z mięsnym farszem. Polane okrasą ze skwarkami i smażoną cebulką.
Sycące i idealne po całym dniu jazdy!
Marcinek
Podlaskie ciasto warstwowe z kilkunastu cienkich naleśników i kremem śmietanowym.
Gdzie jeść?
- Zajeździk Ostatni Grosz – Topiło
- Zajazd Myśliwski U Kolarza – Budy
- Bistro Leśna – Białowieża
- Fanaberia – Białowieża
Trasy i GPX
Trasa główna liczy około 120 km. Jest dość długa.
Można na spokojnie zmodyfikować ja sobie na dwa dni.
Myślę, że warto rozważyć taki podział, by mieć czas nacieszyć się widokami i tym niesamowitym klimatem.
